Dieta bezglutenowa: celiakia

Dieta

dieta

gluten

zdrowa dieta


Dieta bezglutenowa, to nie tylko sposób odżywiania osób chorych na celiakię, ale również rodzaj "mody spożywczej". Czy wiesz, czym jest gluten, dlaczego szkodzi i czy na pewno dla ciebie też jest groźny?

Celiakia – nietolerancja glutenu

Celiakia to jedna z chorób autoimmunologicznych, która może wystąpić u osób predysponowanych genetycznie. Polega na nietolerancji glutenu (mieszaniny trzech rodzajów białek roślinnych występujących w zbożach i nasionach traw – prolaminy, albuminy i gluteiny) i jest jednym z najczęściej występujących zaburzeń pokarmowych. Może uaktywnić się w każdym wieku.

Nawet mała ilość spożytego glutenu może skutkować zapaleniem jelita cienkiego, co spowodowane jest reakcją odpornościową organizmu. Organizm borykający się z celiakią traktuje gluten jak toksynę, która upośledza kosmki w jelicie cienkim (lub całkowicie je niszczy) i uszkadza błonę śluzową, co utrudnia wchłanianie składników pokarmowych (żelazo, wapń, kwas foliowy, potas, sód, magnez, cynk, witaminy, itd.). Do najczęściej występujących objawów należą: biegunka, brak łaknienia, wymioty, wzdęcia, osłabienie, ból dziąseł, bóle kości i stawów, zapalenia skórne, mrowienie w kończynach dolnych. Nieleczona celiakia może doprowadzić do rozwoju wieli innych chorób: układu kostnego (m.in. osteoporoza, zahamowanie wzrostu), krwiotwórczego (m.in. niedokrwistość, anemia), nerwowego (m.in. nerwice, depresje), chorób endokrynologicznych (m.in. cukrzyca, zaburzenia płodności), chorób wątroby i nerek (m.in. zapalenie, marskość), chorób płuc (m.in. astma).

Osoby borykające się z celiakią muszą zatem przestrzegać diety bezglutenowej, która jest jedyną metodą leczenia nietolerancji glutenu. Zgodnie z wytycznymi unijnymi etykiety na produktach żywnościowych powinny informować o zawartości glutenu. Znakiem graficznym oznaczającym produkt bezpieczny jest przekreślony kłos.

Dieta bezglutenowa – czego nie jeść?

Najogólniej rzecz ujmując, należy unikać pszenicy, jęczmienia, żyta, owsa oraz podgatunków pszenicy: pszenżyta, orkiszu i płaskurki. Wymienić tu trzeba przede wszystkim produkty takie jak: pieczywo, wyroby cukiernicze i gotowe dania (makarony, naleśniki, kopytka, pyzy, pierogi itd.) z mąk zawierających gluten, a także bułka tarta, płatki pszenne, płatki żytnie, płatki jęczmienne, płatki owsiane, musli, kasza jęczmienna, pęczak, kasza manna, kasza kuskus, kasza owsiana, kaszki błyskawiczne. Powinno się także unikać tzw. ukrytego glutenu – produktów, do których jest on dodawany, np. w postaci błonnika pszennego (stosowane są też inne nazwy: błonnik roślinny lub błonnik spożywczy). Może on występować w jogurtach i kefirach z dodatkiem ziaren zbóż lub słodu jęczmiennego, oleju z kiełków pszenicy, majonezach, gotowych sosach, panierkach i mięsie przetworzonym, np. w konserwach, wędlinach, podrobach, pasztetach. Wystrzegać należy się również napojów owocowych i warzywnych oraz piwa z dodatkiem słodu jęczmiennego, kawy zbożowej, niektórych kaw rozpuszczalnych (szczególnie aromatyzowanych), alkoholi smakowych, kupnych budyniów i kisieli oraz słodyczy, w tym czekolady, gumy do żucia, żelków, nadziewanych cukierków, batonów, chipsów. Wsady owocowe i owoce suszone mogą zawierać gluten (aby się nie sklejały, posypuje się je mąką), jak również leki oraz kosmetyki.

Gluten w mące

Będąc na diecie bezglutenowej nie można spożywać produktów z białej mąki. Zdjęcie: © luchot – Fotolia.com

Dieta bezglutenowa – co jeść?

Glutenu nie zawierają produkty takie jak: ryż biały i brązowy, amarantus, proso, kukurydza, gryka, komosa ryżowa, sorgo, tapioka, maniok. Co za tym idzie, można spożywać pieczywo i wyroby cukiernicze z mąk powstałych z ww. produktów, bułkę tartą, kaszę gryczaną, kaszę jaglaną, płatki i kaszki kukurydziane, płatki i kaszki ryżowe, chrupki. Nie zawierają glutenu, a więc są w pełni dopuszczalne dla osób cierpiących na celiakię: owoce i warzywa: świeże, mrożone oraz konserwowane bez dodatków (ziemniaki, soja, soczewica, fasola itd.), orzechy, słonecznik, sezam, siemię lniane. Ponadto: świeże mięso, świeże ryby, jajka, świeże mleko, mleko w proszku, mleko zagęszczone, jogurty naturalne, kefiry naturalne, maślanki naturalne, masło, margaryna, smalec, oliwa z oliwek i olej roślinny, nieprzetworzone sery, cukier, miód, budynie i kisiele z mąki ziemniaczanej. Jeśli chodzi o napoje, można spożywać kawę naturalną, herbatę, czyste alkohole, naturalne soki owocowe, kompoty, napary ziołowe. Do grupy produktów bezglutenowych należą również przetworzone produkty, które zawierają gluten w ilości maksymalnie 20 mg/kg.

Co jeść na diecie bezglutenowej

Kukurydza nie zawiera glutenu, stąd płatki kukurydziane, popcorn i produkty z mąki kukurydzianej można jeść bez obaw. Zdjęcie: freeimages.com

Warto jeszcze wspomnieć o tym, że nawet produkty naturalnie pozbawione glutenu mogą być zanieczyszczone w procesie przetwarzania. Stawiając zatem na dietę bezglutenową w ramach walki z celiakią, warto zwracać uwagę na producentów i w razie wątpliwości bezpośrednio kontaktować się z nimi w celu uzyskania informacji.

Zbilansowana dieta bezglutenowa

Szukając informacji na temat diety bezglutenowej w wielu artykułach można natknąć się na stwierdzenie, że jest ona uboższa w węglowodany, składniki mineralne oraz witaminy (chodzi głownie o żelazo i witaminy z grupy B). Prawda jednak jest taka, że dotyczy to każdej niezbilansowanej diety – zły, pozbawiony zróżnicowania sposób odżywiania może być przyczyną niedoborów pokarmowych, a w rezultacie prowadzić do wielu chorób, np. osteoporozy czy anemii. Dieta bezglutenowa powinna być wprowadzona na podstawie odpowiednich badań i pod okiem lekarza jako lekarstwo, ponieważ stosowanie jej na własną rękę może przynieść więcej problemów niż korzyści.

Trzeba wspomnieć tutaj również o tym, że zbilansowana dieta bezglutenowa może być urozmaicona, oryginalna i smaczna – wystarczy tylko trochę wyobraźni kulinarnej oraz wiedzy na temat zdrowego odżywiania. Niestety, ale stawianie na gotowe przekąski, których nie brakuje na półkach sklepowych, nie jest dobrym pomysłem, ponieważ są one równie niezdrowe, co te „tradycyjne”. W produktach przeznaczonych dla osób cierpiących na nietolerancję glutenu jest on zastępowany konserwantami i niezdrowymi dodatkami m.in. gumą guar, gumą arabską, ksantanem, syropem glukozowo-fruktozowym, albuminą jaja kurzego oraz mączką chleba świętojańskiego.

Dieta bezglutenowa

Będąc na diecie bezglutenowej trzeba szukać pieczywa z odpowiedniej mąki.

Wpływ diety bezglutenowej na zdrowy organizm

Warto jeszcze w tym artykule wspomnieć o tym, że przestrzeganie diety bezglutenowej to konieczność w przypadku osób borykających się z nietolerancją glutenu lub cierpiących na alergię na gluten (to różne schorzenia), jednak nie dotyczy to osób zdrowych. Nie ma dowodów na to, że w ich przypadku wyeliminowanie z jadłospisu produktów zawierających to białko przynosi korzyści. Mało tego, dla nich ta dieta nie jest wskazana. Dlaczego? Po pierwsze gluten nie działa szkodliwie na ich komórki błony śluzowej jelita, a po drugie bogate w to białko produkty zbożowe zawierają również węglowodany, składniki mineralne, witaminy z grupy B i błonnik, potrzebne do prawidłowego funkcjonowania organizmu (niedobór tego drugiego może być przyczyną problemów z wypróżnianiem). Dlatego też mimo iż moda na bezgluten jako sposób na odchudzanie i dobre samopoczucie wciąż wzrasta, nie dajmy się zwariować. Ponadto pamiętajmy, że modę tę zapoczątkował William Davis, publikując książkę pt.„Dieta bez pszenicy”. Ten amerykański kardiolog opisuje w niej pozytywne skutki wyeliminowania z diety glutenu przez jego pacjentów – a konkretnie produktów pszenicznych, które stanowią w USA główne źródło tego białka. Skupiając się jednak na tych wynikach, trzeba wziąć pod uwagę amerykańskie przyzwyczajenia żywieniowe, w których przoduje fast food (obfitujący również w tłuszcze i spulchniacze) oraz coca cola. Skoro wykluczenie produktów mącznych zrównane zostało z wykluczeniem glutenu, warto zastanowić się nad tym, czy skutki badań w postaci spadku masy ciała (a co za tym idzie – unormowania poziomu cholesterolu i cukru) oraz leczniczo: wyleczenia z refluksu, cukrzycy, chorób stawów, opuchlizny, nie są po prostu ogólnym wynikiem zmiany sposobu odżywiania na zdrowszy.

autor: altext


1 / 52 / 53 / 54 / 55 / 5 (No Ratings Yet)
Loading...Loading...

Skomentuj

Your email is never published nor shared.

You may use these HTML tags and attributes <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

 
  • Zobacz też

    Rodzaje herbat

    Rodzaje herbat

    Znasz różnicę między herbatą zieloną a czerwoną? Wiesz ile parzyć poszczególne herbaty by wydobyć najlepszy aromat? Nie? W takim razie ten artykuł jest dla ciebie.

    Dieta w ciąży

    Zioła w ciąży

    Jeśli spodziewasz się dziecka, pilnuj odpowiedniej diety. Co jeść w ciąży, czego nie można jeść w ciąży? Zobacz.

    Rodzaje i typy mąki - dla bezglutenowców i nie tylko

    Źródło: morguefile.com

    Możemy wyróżnić przynajmniej kilkanaście rodzajów mąki od tzw. chlebowych z ziaren pszenicy czy żyta, po te z gryki, ciecierzycy czy... kokosa. Każda z nich różni się smakiem i właściwościami.

    Miód i jego rodzaje

    Źródło: freeimages.com

    Słodki i zdrowy. O szerokim zasięgu działania. Poprawia smak potraw, ale wpływa też wzmacniająco i kojąco na organizm. Tak działa miód, pod warunkiem, że (w warunkach naturalnych) jest wytwarzany przez pszczoły.

    Produkty sprzyjające spalaniu tkanki tłuszczowej

    fot. Segafredo Zanetti

    Nie musisz przechodzić przez ciężkie restrykcyjne diety, by stracić parę kilo. Zobacz, jak stracić na wadze metodą małych kroków.

  • Bądź na bieżąco